کمیته فناوری اطلاعات دماوند

بسمالله الرحمان الرحیم

یخچالها

یخچالها توده های یخی هستند که در اثر تبلور مجدد برف تشکیل می شوند . یخچالها می توانند تحت تاثیر جاذبه از حرکت و جریان روبه جلو برخوردارشوند .

بطور دائم ۷٪ سطح کل خشکی های زمین پوشیده شده است . دریاها و رودخانه های یخ متحرک به یخچالهای طبیعی شهرت دارند . در قلب قطب شمال قطب جنوب و مناطق کوهستانی و مرتفع زمین یخچالهای طبیعی فراوانی وجود دارند . یخچالها در گذشته از گستردگی بیشتری برخوردار بودهاند به طوریکه نواحی که امروز نواحی معتدل زمین را شامل می شونددر دوره های یخچالی گذشته پوشیده از یخچالهای طبیعی بوده اند یخچالها عامل مهم در فرسایش حمل و نقل و رسوب گذاری در دوران های مختلف زمین شناسی و همچنین در حال حاضر می باشند.

چگونگی تشکیل یخچال

حد ارتفاع برف های دائم خط تعادل نام دارد که با عرض جغرافیا یی جهت قرارگیری دامنه فراوانی بارندگی و دیگر شرایط محلی نظیر بادهای گرم و زمان نزولات تغییر می کند . بطور مثال متوسط این حد در نواحی قطبی و نزدیک قطب تا ارتغاع ۶۰۰ متر از سطح دریا در منطقه آلپ ۲۸۰۰ تا ۳۱۰۰ متر و در مناطق استوایی به ۵۴۰۰ تا ۵۸۰۰ متر می رسد . این تعادل در دماوند در ارتفاع ۳۵۰۰ متری واقع است .

در شرایط اقلیمی مناسب بخشی از برف ممکن است تابستان را بدون ذوب شدن پشت سر گذاشته و به تدریج با گذشت سالها این انباشتگی رشد عمیق تری یافته و در نهایت می تواند منجر به تشکیل یخچال طبیعی شود .

بلورهای یخ سازنده یخچال های طبیعی نوعی کانی به شمار آمده و توده های یخ یخچال های طبیعی که از تعداد زیادی بلورهای بهم قفل شده بوجود می آید نوعی سنگ دگرگونی محسوب می گردد که همچون دیگر سنگهای دگرگونی با افزایش دما ذوب میشوند.

طبقه بندی یخچال های طبیعی

یخچالهای طبیعی جهان به چهار دسته اصلی طبقه بندی می شوند:

۱- یخچال های دره ای (valley glaciers)

۲- یخچال های کوهپایه ای (pediment glaciers)

3- یخال های پهنه ای ( Ice sheet )

4- یخچال های قاره ای ( Continental glaciers)

یخچال های دره ای در واقع رودهایی از یخ هستند که در دره های مناطق کوهستانی جریان دارند و همانند رودها از پهنا و عمق و طولهای متفاوتی برخوردارند. یخچال های  کوهپایه ای یا کوهستانی را که گاه یخچال های آلپی نیز می نامند یخچال های هستند که در دامنه کوههای مرتفع تغذیه شده و از پهلوی کوهها به طرف پایین جریان می یابند . یخچال های کوهستانی بسیار کوچک را یخچال های دیواره ای ( Cliff glaciers ) و یخچال های آویزان یا متعلق ( Hanging glaciers )  و يخچالك ( Glacieret )  مي نامند .

از آنجا كه سرعت حركت پهلو ها و كف هر يخچال بر اثر اصطكاك ناشي از تماس با ديواره و بستر دره كاهش مي يابد بيشترين سرعت یخچال  معمولا در محلي بالاتر از كف دره و در ميانه یخچال مي باشد حركت یخچال های طبيعي از چند سانتيمتر تا چند متر در روز متفاوت است . اگر چه حركت اكثر یخچال ها كند است اما گاهي برخي از آنها حركتي بسيار سريع از خود نشان مي دهند كه موج (Surage )  ناميده مي شود .

سريعترين پيشروي كه بوسيله مشاهدات واقعي مورد تاييد و تصديق قرار گرفته برابر با 110 متر در روز و متعلق به يخچال كويت واقع در كوههاي شمال هندوستان بوده است علت حركت سريع یخچال ها را نبود ثبات یخچال مي دانند كه به نيروي جاذبه اجازه مي دهد یخچال ها را از روي سطحي كه بر آن قرار گرفته اند حركت دهد انباشت مقاديري آب اضافي در كف یخچال يكي از راههايي است كه احتمالا موجب افزايش فشار در داخل یخچال شده و در نتيجه ذوب شدن يخ در كف یخچال موجب حركت آن شود.

 

شش طرح عمراني آموزش و پرورش در دماوند افتتاح شد دماوند- همزمان با هفته دولت ، شش طرح عمراني آموزش و پرورش در سطح شهرستان دماوند افتتاح و به بهره برداري رسيد.

نجوم در ادب فارسی(۲)

در کتاب های نجومی به معنی برج و خانه های سیارات در منطقه البروج است و دوازده برج یا منزل است که بین هفت سیاره طبق نجوم تقسیم شده است . به ترتیب زیر :

خانه ی آفتاب : برج اسد

خانه ی ماه  : برج سرطان

خانه ی گیسوان : برج جدی و دلو

خانه ی مشتری : برج قوس و حوت

خانه ی مریخ : برج حمل و عقرب

خانه ی زهره : برج ثور و میزان

خانه ی عطارد : برج جوزا و سنبله

اختصاص خانه ها به سیارات در ابیات زیر از ابونصر فراهی آمده است :

حمل و عقرب است یا بهرام

قوس و حوت است مشتری ورا رام

ثور و میزان چو خانه ی زهره است

مر زحل راست جدی و دلو مقام

تیر چوزا و خوشه ، ماه سرطان

خانه ی آفتاب شیر مدام

این خانه ها در معرفت طوالع و تعیین کمیت عمر مولود در احکام نجومی مورد استفاده بوده است .

مثلث یا مثلثه : هرسه برج که دارای یک طبع باشند ، اهل احکام ، مثلث یا مثلثه گویند و طبع مشترک هر مثلث را باآن یاد کند ؛ بنابراین:

حمل ، اسد و قوس : مثلث آتشی

ثور ، سنبله و جدی : مثلث خاکی

جوزا ، میزان و دلو : مثلث بادی

سرطان ، عقرب و حوت : مثلث آبی

هر یک از این سه مثلث را به سه سیاره نسبت داده اند که دو تا را صاحب مثلثه یکی در شب و دیگری در روز و سومی شریک آن دو به روز و شب است .

مثلا حمل ، اسد و قوس یک مثلثه است که گرم و خشک است و ارباب آن ها در روز، شمس و پس از ان مشتری و در شب ، اول مشتری  و پس از آن شمس است و شریک آن دو در روز و شب زحل است .

صور فلکی : صور جمع صورت است . هر صورت شامل مجموعه ای از ستارگان است . ستاره شناسان در قدیم ، این صورت ها را با نام خدایان و حیوانات نامگذاری کرده اند .

بطلمیوس فهرستی از چهل و هفت صورت فلکی تنظیم کرده که بیشتر آن ها در نیمکره ی شمالی و استوای آسمانی قرار دارند .

بعد ها در اثر مسافرت به نیمکره ی جنوبی ، ستارگان جدیدی دیده شد که بیشتر به نام ابزار و وسایل مربوط به کشتی رانی و نام جانوران دریایی هستند . از زمان بطلمیوس به بعد چهل صورت فلکی دیگر دیده شد که بیشتر آن ها مربوط به بعد از قرن 8 میلادی است . در حال حاضر آسمان به 88 صورت تقسیم شده که 33 صورت شمالی و بقیه تقریبا جنوبی هستند . تقسیم بندی ستارگان آسمان به صور مختلف کار شناختن و بررسی آن ها را آسان تر می کند .  صورت های جنوبی مثل : ارنب ، کلب الحنار ، کلب اصغر ، غراب و .... صورت های شمالی مثل : دب اکبر ، دب اصغر ، نسرطایر ، دلفین و ....

منطقه البروج مثل : حمل ، ثور ، جوزا ، سرطان ، اسد ، سنبله و میزان و ...

" کره ی آسمانی یا کره ی سماوی کره ای است فرضی به شعاع بسیار زیاد که به نظر می رسد همه ی ستارگان بر سطح داخلی آن واقع هستند . تصور یک چنین کره ( اگر چه ظاهری است ) برای تعیین و بررسی حرکت ستارگان بسیار مفید است . . بیننده چنین می پندارد که اجرام آسمانی بر روی سطح و روی کره حرکت می کنند و مرکز این کره محل شخص ناظر یا مرکز زمین یکی است . "

" استوای آسمانی دایره ای بزرگ از کره ی آسمانی است که فصل مشترک صفحه ی استوای زمین با کره ی آسمانی است . "

اسد : به معنی شیر صورت شمالی منطقه البروج است . در نجوم احکامی ، اسد برجی است ثابت ، نر ، ربیعی ، شمالی ، آتشی ، گرم و خشک و روزی ، خانه ی خورشید و شریک زحل و وبال زحل است . رب ( صاحب ) روز اسد ، خورشید و رب شب آن ، مشتری است . در خرافات یونان ، برج اسد همان شیری است که هرکول در کودکی آن را در کوه المپ به قتل رسانید ، ژوپیتر آن شیر را به احترام هرکول به آسمان برد . در احکام و منسوبات برج ها ، دلیری ، سخت دلی ، جفا کاری ، غرور و فراموشی به برج اسد نسبت داده شده است . اسد خداوند سواران ، ضرابان و عیاران است .

برج اسد نماینده ی آسمان و شیران دست آموز و وحشی و هر حیوانی که دارای پنجه است ، می باشد .

مزارع پراکنده و گیاهان و رودخانه های تند و آتش هایی که در زمین نهان است و همچنین تاریکی ها به وی نسبت داد.

شیر ، شیر گردون ، شیدا نجم ، شیر رخ ، شیر فلک ، شیر آسمان ، شیر سپهر ، شیر سما ، شیر مرغزار فلک و نظایر آن در شعر فارسی همگی کنایه از برج اسد است .

احکام نجومی : علمی کهن و خرافی که برای پیشگویی در کارها و امور جهان و انسان وسیله ی مطالعه در آثار ستارگان بوده است . گویا نخستین بار بابلی ها در سه هزار سال پیش از میلاد از این علم استفاده می بردند . پس ایرانیان و یونانیان و مردم روم و دیگر جاها احکام نجومی را به کار می برده اند و به این ترتیب احکامی هاسبب گسترش علم ستاره شناسی شده اند .

نر و ماده : نر و ماده صفت یا طبیعت برج هاست .

برج های نر در احکام نجومی : حمل ، سرطان ، اسد ، ثور

و برج های ماده : میزان ، جدی ، دلو و جوزا می باشند .

برج های نر را روزی و برج های ماده را شبی و نیز نرها را نحس و ماده ها را سعد می دانستند .

وبال : وبال موقع سیاره است در برجی که مقابل خانه ی اوست . وبال برجی است مه مقابل بیت ( خانه ) است .

اختر سعد و اختر نحس : ستاره شناسان معتقدند مشتری و زهره همیشه سعدند و مشتری را سعد اکبر و زهره را سعد اصغر می دانند . زحل و مریخ را در همه حال نحس می دانند . زحل را نحس اکبر و مریخ را نحس اصغر دانسته اند .

 

البته سیارات دیگر متغیرند ، بعضی اوقات نحس و بعضی اوقات سعد هستند .

منبع : گروه آموزشی ادبیات میامی

http://www.adabiat.r.mayamey.mihanblog.com/

شعر و ادب فارسی زبان خاصی است که برای درک آن نیازمند آگاهی از دانش های گوناگونی اعم از لغتُ صرف و نحو ، معانی ، بیان ، اصطلاحات علوم و فنون مختلف ، داستان های دینی ، تاریخی و اساطیری و همچنین نجومی هستیم و این نیاز گاهی به حدی است که مانع درک معانی و مفاهیم شعر و نثر فارسی می شود .

با تعمق در متون نظم و نثر فارسی ، به اصطلاحاتی نجومی بر می خوریم که شاعران و نویسندگان دوره های گذشته هر یک با هدف خاصی آن ها را در شعر و نثر خود وارد کرده اند ، مثلا گاهی هدف آن ها نشان دادن آگاهی و دانش خود از این علم است و گاهی چیزهای خرافی و اساطیری و ستارگان و باورهای عامیانه در خصوص آسمان و موجودات آسمانی سبب تاثیر این علم در ادب فارسی شده و باعث به وجود آوردن توصیفات یا کنایات ، تشبیهات و استعارات گوناگونی در شعر و حتی نثر فارسی گشته است . البته این تاثیر در هر دوره ای متفاوت بوده است . به طوری که این تاثیر را در شعر دوره ی سلجوقی و در نظم شاعرانی چون منوچهری ، انوری ، سنایی ، خاقانی و نظامی به وفور می بینیم و گاهی شاعرانی را می بینیم که با آگاهی از علوم فلکی و احکامی زمان خود با بخش خرافی و عامیانه ی این علم به مبارزه برخاستند .

اسطرلاب : یا اصطرلاب در اصل از دو کلمه ی یونانی " استرو " به معنی ستاره و " لامبانین " به معنی آینه ترکیب شده است و معنی آن " آینه ی نجوم " یا " مقیاس نجوم " است و آن ابزاری بوده است که برای اندازه گیری موقع و ارتفاع ستارگان و دیگر امور فلکی به کار می رفته است . سخن با اسطرلاب گفتن اصطلاحی کنایی بوده به معنی عالمانه و حساب شده و با احتیاط و تفکر و بینش علمی سخن گفتن . از اسطرلاب به کنایه " جام جهان بین " یاد شده است و جام جهان بین در شعرحافظ در معنی عرفانی خود " جام می " به معنی " اسطرلاب حقیقت " آمده است .   

همچنین " جام جم ، جام جهان نما ، جام علم بین ، جام کیخسرو ، جام گیتی نما " در غزلیات حافظ " اسطرلاب حقیقت در سلوک " یا جام عرفانی است که از غلبه های عشق صوفیانه لبالب می شود .

اسطرلاب چهارم کنایه از قرآن است که چهارمین کتاب آسمانی بعد از زبور ، تورات و انجیل می باشد .

ارباب ایام :  به گفته ی اهل احکام و کسانی که برای پیش گویی در کارها و امور جهان و انسان از حرکت ستارگان و مواضع آن ها استفاده می کرده اند . برای هر روز از ایام هفته رب یا صاحبی است و به فارسی خداوند ساعت گویند . به این ترتیب :

@ رب یا خداوند روز شنبه که صاحب آن زحل است .

@ رب یا خداوند روز یک شنبه که صاحب آن خورشید است .

@  رب یا خداوند روز دوشنبه که صاحب آن ماه است .

@  رب یا خداوند روز سه شنبه که صاحب آن مریخ است .

@  رب یا خداوند روز چهارشنبه که صاحب آن عطارد است .

@  رب یا خداوند روز پنج شنبه که صاحب آن مشتری است .

برج : در اصطلاح نجومی عبارت از قوسی است در منطقه البروج که به سی درجه تقسیم شده است که یک دوازدهم 360 درجه ی دور دایره ی بزرگی در آن منطقه است و هر قسمت به نام یکی از صور فلکی یا ماه های شمسی است و خواجه نصیر الدین طوسی ترتیب برج ها را به شعر چنین آورده است :

حمل و ثور بعد از آن جوزا

سرطان و اسد دگر عذرا

عقرب و قوس دان پس از میزان

جدی و دلو است و حوت از پس آن

" عذرا " نام دیگر " سنبله و خوشه " و " خرچنگ " نام دیگر " برج سرطان "  است .

منابع :

فرهنگ اصطلاحات نجومی . دکتر مصفا

لغت نامه ی دهخدا

فرهنگ تعلیمات . دکتر شمیسا

فرهنگ فارسی معین

جهان مجازی به معنای واقعی یک جهان است    
    از دیدگاه دکتر عاملی فضای مجازی مولود به وجود آمدن صنعت ارتباطات حاضر با غایب است. از زمانی که صنعت ارتباطات در قالب علائم مورس شکل گرفت انسان برای اوّلین بار توانست ارتباط با غایب را در بستر جهان فیزیکی تجربه کند.    
               
   
از دیدگاه دکتر عاملی فضای مجازی مولود به وجود آمدن صنعت ارتباطات حاضر با غایب است. از زمانی که صنعت ارتباطات در قالب علائم مورس شکل گرفت انسان برای اوّلین بار توانست ارتباط با غایب را در بستر جهان فیزیکی تجربه کند. بعد از این نوع ارتباط، یک نوع ارتباط تک سویه و مجازی در قالب تولیدات سینمایی، رادیویی و تلویزیونی شکل گرفت. از این به بعد است که ما شاهد یک فضای ارتباطی جدید با ویژگی‌های منحصر به فرد هستیم.
به گفته دکتر عاملی، جهان مجازی به معنای واقعی یک جهان است. یعنی تمام ظرفیتهای جهان واقعی را درون خودش تکرار می‌کند. بسیاری از مقوله‌های جدی زندگی روزمره مثل کار و شغل ،‌ نظام بانکداری، خرید و فروش و حتی سرگرمی‌ها را نیز می‌توان در آن یافت، جهانی که جهان همه‌رسانه نیز هست. رادیو، تلویزیون و سینما همه نه با کاراکتر خودشان بلکه با کاراکتری کاملا متفاوت در این جهان تکرار می‌شوند.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در پاسخ به این سئوال که ایران چقدر وارد این جهان مجازی شده است، می‌گوید: ما بصورت جدی وارد این جهان شده ایم و اجزاء جدی از عناصر ایرانی وارد این جهان شده است و می توان گفت ما از یک "ایران مجازی" با خصیصه خاص ملی این جهان برخوردار شده ایم. برای ورود کاربردی به این جهان به یک زیر ساخت قوی صنعتی نیازمند هستیم که در درجه‌ی اول صنعت مخابرات است.
البته در این رابطه نیز در ایران قدمهایی برداشته شده است. به خصوص در تهران ۲۲۰ کیلومتر کابل نوری کشیده شده است که یک زمینه سخت افزاری مناسب برای شکل گیری "تهران مجازی" فراهم آورده است.
به نظر من اینترنت پر سرعت یک ضرورت قطعی برای این فضا‌ست. باید یکسری اقدامات اولیه در این زمینه برداشته شود، اقدامات اولیه به این معنا که اولا فرهنگ مجازی باید در ایران توسعه پیدا کند، ‌ما یکی از پر سرعت‌ترین ضریب‌های استفاده از اینترنت را در خاورمیانه داشتیم یعنی ۲۹۰۰ درصد رشد در ۵ سال گذشته.
این نشان دهنده این واقعیت هست که جامعه ایرانی به لحاظ فرهنگنی، از انگیزه گسترده حضور و زندگی مجازی برخوردار است. این انگیزه و معرفت اجتماعی، منبع قدرتمندی اسب برای بهره گیری از کارکردهای حرفه ای و معیشتی این فضا.
وی اینگونه ادامه می‌دهد که: از طرف دیگر تجربه‌ی این فضا در کشور ما توسعه پیدا کرده است. ما حدود یک میلیون بلاگر در تهران داریم که لزوما همه‌ی آنها فعال نیستند ولی این نشان دهنده‌ی یک جامعه جدی در فضای مجازی است. نهادها و سازمانهای ما همه دارای وب‌سایت هستند. حتی اشخاص نیز به ایجاد وب‌سایت علاقه نشان داده‌اند. بخشی از نقل و انتقالات ما در بانکها مجازی شده است.
این مجموعه نشان از یک روندهای جدی جهت حضور در فضای مجازی است. قدم های خوبی برداشته شده است، اما ایده‌آل نیست و نمی‌توان آن را با کشورهای توسعه یافته مقایسه کرد. به نظرم هنوز نه از ظرفیتهای کافی برخوردار هستیم و نه از آنچه داریم به خوبی استفاده می‌کنیم. در واقع جهان مجازی ما یک جهان رها شده و غیر هدفمند است. این فضای غیر حرفه ای و غیر کارکردی می تواند ما را صرفا گرفتار آفت های این فضا کند و از مزایای این فضا بی بهره بمانیم.
از نگاه دکتر عاملی، دانش فضای مجازی در کشور ما بسیار دانش ضعیفی است . حتی می‌توان این ادعا را نیز داشت که جامعه مهندسی ما نیز از ظرفیتهای فضای مجازی و زیرساختهای آن و ساختمان متفاوت آن نسبت به فضای واقعی، مطلع نیست.
ما نیازمند آنیم که یک آموزش ابتدایی عمومی در کشور ایجاد کنیم. مثلا آموزش این مطلب که تفاوت یک کتاب در این فضا با یک کتاب چاپی چیست و یا اینکه وقتی یک کتاب در قالب صفحات وب قرار می‌گیرد ساختارش چگونه تغییر می‌کند. اولا تبدیل به عدد میشود پس شما هر تغییری در این کتاب می‌توانید ایجاد کنید یعنی مثل اعداد ریاضی می‌توانید با آن کار کنید.
نکته‌ی دیگر اینست که کتاب مجازی از امکان جستجوی متفاوت برخوردار است. شما در کتاب چاپی باید حتما یک سری منابع داشته باشید. منبع شما باید در متن هم چاپ شود ولی در فضای مجازی میتوان از هایپرلینک استفاده کرد و کتاب در واقع فقط یک کتاب نیست، بلکه از طریق یک نظام بین متنی تبدیل به یک "همه کتاب در موضوع خود" می شود.
هر جایی که متعلق به دیگران است را می‌توان هایپرلینک کرد و این هایپرلینک یک "جهان کتاب در کتاب" به وجود می‌آورد. به این ترتیب شما می‌بینید که یک کتاب دایره‌المعارفی در حوزه‌ی کاری خودش است. بنابراین کتاب دیجیتال با کتاب چاپی تفاوت عمده دارد. بسیاری از مقولات دیگر هم همین خصیصه را دارند.
نکته‌‌ی دیگری که باید به آن توجه کرد اینست که خیلی کارهایی که انجام می‌شود، انسان با بنیادها و زیر ساخت‌های آن آشنا نیست. فضای مجازی از لحاظ انجام کار، یک "فضای خود راهبر" است. یعنی وقتی شما وارد آن می‌شوید با یک ساعت وقت گذاشتن می‌فهمید که باید چه کاری در آن انجام دهید. خودش راه را نشان می‌دهد، بنابراین کار با آن راحت است اما نسبت کارایی فرد در این فضا بستگی به دانش مجازی خود فرد دارد.
عضو گروه ارتباطات دانشگاه تهران همچنین در این خصوص که دانشگاه مجازی از چه ویژگی متفاوتی برخوردار است می‌گوید.: دانشگاه مجازی از دانشگاه واقعی جدا نیست. دانشگاه مجازی مبتنی بر تجربه‌های دانشگاه واقعی است یعنی در دانشگاه مجازی نیز تلاش می شود همه عناصر کلاسی و دانشگاهی در دانشگاه واقعی بکار گرفته شود، با این تفاوت که کلاس در فضای دیجیتال، واقعی مجازی، غیر مرکزی و تعاملی همزمان با ظرفیت همه جهان تحقق پیدا می کند. در این فضا کلاس، فضای آموزشی، تعامل استاد و دانشجو و جایی برای کنارهم بودن دانشجویان و حتی حس مسئولیت حضوری کلاس فراهم شده است.
بنا براین حس یادگیری در یک فضای جمعی در دانشگاه مجازی نیز پیش بینی شده است.
درون این فضا نیز گاهی امکاناتی را به وجود می‌آورند که قوی‌تر از جهان واقعی است. به نوعی حس جمعی را به وجود می‌آورند و ساعت مشخص می‌گذارند. این فضا غیر مرکزی و پراکنده است. ممکن است یک نفر در امریکا باشد و یک نفر در تهران، اما با ساعت مشخص می‌توانند در یک فضای زنده به تعامل با استاد بپردازند. در واقع دانشگاه مجازی از خصلت چند فرهنگی، چند مکانی و چند ظرفیتی بالا برخوردار است.
سرعت در فضای آموزش مجازی خیلی بیشتر از فضا ی واقعی است و آموزش بسیار متراکم است. برخلاف فضای واقعی که استاد ممکن است با تاخیر و تانی مطالب را به دانشجو منتقل کند، در فضای مجازی فرایند آموزش سریعتر است یعنی فرد نیازمند سرعت است.
نقدی که برخی به آموزش مجازی دارند نیز همین است چرا که دانشجویانی که عادت به فضای مجازی ندارند نمی‌توانند خود را سریع وفق دهند، اما طبیعت این فضا هیجان و سرعت است و در واقع با ذهن آنالوگ در این فضا حرکت کردن، امکان پذیر نیست.
کسانی در این فضا موفق خواهند بود که تجربه‌ی فضای واقعی را داشته باشند. این سیستم خیلی نظام مند است و پیچیده تر از دنیای واقعی است. بنابراین ذهن باید خیلی به مقوله‌های واقعی نزدیک باشد تا بتواند این مجاز را بسازد.
اصلا جهان واقعی آمده تا بگوید که در کنار فضای واقعی و با توانایی های فضای واقعی ولی با ضریب قدرت بیشتر قادر به ارائه خدمات است. تلاش این فضا "تولید واقعیت تقویت شده" است. بنابراین طراحان این فضا باید بصورت گسترده و عمیق فیزیکی و در عین حال مجازی فکر کنند و این پاردوکس جدی تعامل بین این دو جهان است.
       
   
   
            شکوه خسروانی    
            همشهری آنلاین ( www.hamshahrionline.ir )    

    توسعه و حمایت؛ واژه‌های تکراری اما مورد نیاز    
    به بهانه تدوین و اجرای آیین‌نامه توسعه فضای مجازی    
  
توسعه، پایه و اساس پیشرفت در جوامع است. اما چند سالی است در برخی از کشورها مانند ایران بر محور توسعه در تصمیم‌گیری‌ها، تاکید فراوان می‌شود. در برنامه‌ریزی‌ها، واژه "توسعه" پررنگ و به عنوان پیشوند، زینت‌بخش بسیاری از کلمات شده است.
بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات که این روزها بزرگ‌ترین و تاثیر‌گذارترین بخش‌ها در پیشرفت جوامع به شمار می‌رود، به عنوان حلقه‌ای است که در چرخه تغییر و تحولات، بیش از سایر بخش‌ها به "توسعه" و "پویایی" زنده است. به عبارتی فناوری اطلاعات و ارتباطات به زیرساختی برای حرکت در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و هنری تبدیل شده است. از این‌رو، این پیشوند عزیز شده در میان دولتمردان، که انگیزه تعریف برنامه‌های جدید با بودجه‌های جدید است در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات بیش از سایر بخش‌ها مورد توجه قرار گرفته. توسعه تجارت الکترونیکی، توسعه علمی، توسعه تکنولوژی، توسعه فناوری نانو و مدتی است توسعه فضای مجازی نیز به این دسته پیوسته.
از آن‌جا که "توسعه فضای مجازی"، یک اصطلاح کلی است، مفهومی کلی و پرابهام دارد. آیا منظور از توسعه فضای مجازی، جذب کاربر بیشتر است؟ آیا منظور تولید محتوای بیشتر است؟ آیا منظور، گسترش دسترسی به اینترنت است؟ آیا...
معنی دقیق این مفهوم را مهندس نصرالله جهانگرد توضیح می‌دهد؛ مردی که زمانی در دولت اصلاح‌طلب، مرد آی‌تی سال شد. جهانگرد می‌گوید: منظور از توسعه فضای مجازی در حقیقت توسعه خدماتی است که در این فضا می‌توان به مردم ارایه داد.
آیا منظور از توسعه فضای مجازی، همان توسعه خدمات الکترونیکی است؟ جهانگرد در این خصوص می‌گوید: مجموعه اقداماتی که با هدف توسعه فضای مجازی شکل می‌گیرد، به صورت ارایه خدمات بیشتر در فضای مجازی برای مردم بروز پیدا می‌کند.
وی می‌افزاید: با توسعه فضای مجازی، در حقیقت دسترسی به خدمات نیز گسترش پیدا می‌کند. گسترش دسترسی نیز به معنای تسهیل در دریافت خدمات و اطلاعات است. بنابراین برای این امور باید مجموعه اقداماتی مانند افزایش پهنای باند، تعریف خدمات اینترنتی و فرهنگ‌سازی انجام گیرد.
علی‌اکبر جلالی، استاد دانشگاه علم و صنعت و عضو هیات مدیره انجمن ایرانی جامعه اطلاعاتی نیز با اشاره به اجلاسی که تحت عنوان WSIS برگزار شد و پیرامون فضای مجازی و توسعه آن می‌گوید: جامعه مجازی در حقیقت همان فضای سایبر و الکترونیکی به شمار می‌رود و توسعه آن به معنای ایجاد فرصتی است که افراد در نقاط دور افتاده نیز بتوانند از این فضا استفاده کنند و به تبادل اطلاعات بپردازند.
بر اساس نظر وی که به نوعی مکمل عقیده جهانگرد است، در فضای مجازی باید امکان توسعه تجارت الکترونیکی، دسترسی به خدمات الکترونیکی، استفاده از خدمات بانکی و... فراهم شود.
شاید به دلیل نیاز به همین "مجموعه" اقدامات بود که به‌‌رغم پروژه‌های کوچک و بزرگ حمایتی بخش دولتی، یک سال و نیم پیش دولت باز هم به فکر تهیه آیین‌نامه‌ای در این زمینه افتاد. بر اساس برنامه چهارم توسعه، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به همراه وزارت ارشاد و سازمان صدا و سیما، موظف شده‌اند برای حمایت از توسعه‌دهندگان فضای مجازی آیین‌نامه تدوین شده‌ و اجرایی بند "ط" ماده ۱۰۴ را از مراحل قانونی بگذرانند و به مرحله عمل برسانند.
بر اساس این آیین‌نامه، از اشخاص حقیقی و حقوقی که در چارچوب مقررات شورای عالی انقلاب فرهنگی به توسعه فضای مجازی فرهنگی، هنری و مطبوعاتی در محیط‌های رایانه‌ای اقدام می‌کنند، حمایت می‌شود.
تعریف مذکور بسیاری از اهالی رسانه را به یاد کمک‌های دولتی می‌اندازد. ماهیت وجودی‌ این موضوع و اینکه کمک‌ها به چه کسانی پرداخت شده و معیار پرداخت‌ها چه بوده مدت‌هاست سوژه نشست‌ها و سوالات خبرنگاران است. شاید این تعریف برخی را نیز به یاد طرحی به نام توسعه محتوای الکترونیکی و تسهیلاتی که در این زمینه ارایه می‌دهد یا طرحی که بر اساس آن از تولیدکنندگان نرم‌افزار حمایت می‌شوند می‌اندازد. این موضوع همچنین می‌تواند یادآور این نکته باشد که ده‌ها طرح دیگر که به نوعی همین هدف حمایتی را برای ارتقای کیفی و کمی در محیط مجازی به نام اینترنت در دل خود گنجانده بود، مطرح شده‌اند. هرچند تعریف و اجرای طرح‌های مشابه با یکدیگر در این سال‌ها و بی‌نتیجه ماندن و فرورفتنشان در سکوت عجیب نیست.
عضو هیات مدیره انجمن ایرانی جامعه اطلاعاتی نیز این موضوع را تایید می‌کند و می‌گوید: دولت برای حمایت و توسعه فضای مجازی تا به حال قول‌های فراوانی داده است. زمانی که به بودجه‌هایی که برای عمل کردن به این وعده‌ها در نظر گرفته شده نگاه کنید، درمی‌یابید که یکی از دلایل ناموفق بودن این طرح‌ها برای جمعیت ۷۰ میلیونی ایران چیست. کافی است به سرانه آی‌تی کشور که چیزی حدود ۹ دلار است توجه کنیم، در حالی که در شرایط مطلوب سرانه آی‌تی کشوری مانند کانادا که زیرساخت‌های آماده‌ای هم دارد ۲۵۰۰ دلار است. این در حالی است که ما از سرانه ۹ دلاریمان باید ۷ دلار را نیز بابت آماده کردن زیرساخت‌ها هزینه کنیم.
جلالی تاکید می‌کند، سرمایه‌گذاری دولت در حمایت و توسعه فضای مجازی نتوانسته شرایط مناسبی را ایجاد کند. وی می‌گوید: تجربه چندین ساله در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان می‌دهد پروژه‌های دولت در این زمینه با شکست مواجه شده‌اند.
جلالی معتقد است دولت باید برای رسیدن به نتیجه مطلوب، به جنبه‌‌های هدایتی و نظارتی این امر توجه کند و بخش خصوصی نیز با تشکیل کنسرسیوم‌هایی که قابلیت رقابت با شرکت‌های بزرگ خارجی را دارند وارد حوزه اجرایی شوند.
این آیین‌نامه شاید و برای‌مان آشنا و تکراری به نظر برسد زیرا برای بند‌های این آیین‌نامه پیش از این طرح‌های مختلفی با مضمون حمایت از تولیدکنندگان و... تدوین شده است. سرعت اجرای برخی از این طرح‌ها در مراحل اولیه به حدی کند شده است که به نظر می‌رسد متوقف شده‌اند. برخی دیگر نیز به دلیل اینکه به نتیجه پیش‌بینی شده دست پیدا نکرده‌اند، کمرنگ جلوه می‌کنند. برخی دیگر نیز در حال اجرا هستند... همان‌طور که انتظارش می‌رفت؛ بدون مشکل.
دکتر علی ناصری –مدیرکل امور زیربنایی IT وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات- درباره‌ بندهای این آیین‌نامه گفت: تهیه، توزیع و تکثیر بسته‌های نرم‌افزاری یا ارتقا کیفیت آن‌ها، ایجاد توسعه و تداوم فعالیت فضای مجازی فرهنگی و ارایه خدمات در آن فضا ازجمله فعالیت‌های مشمول تسهیلات این آیین‌نامه هستند.
وی گفت: کمک به ثبت حقوقی مادی و معنوی آثار تولید یا ایجاد شده، معرفی متقاضیان اخذ تسهیلات به شبکه بانکی و پرداخت بخشی از سود و کارمزد تسهیلات بانکی اخذ شده با رعایت قوانین مربوط نیز از جمله حمایت‌هایی است که بر اساس این آیین‌نامه شکل می‌گیرد.
مدیر کل امور زیربنایی وزارتخانه ادامه داد: تدوین ضوابط عمومی تولید و انتشار فضاهای مجازی فرهنگی و صدور مجوز فعالیت در این زمینه بر عهده وزارت ارشاد است که امیدواریم هر چه سریع‌تر زمینه استفاده متقاضیان از این آیین‌نامه فراهم شود.
باید دید شش ماه آینده، به دنبال اجرایی شدن این آیین نامه در پی طرح‌های نیمه‌کاره و ناتمام قبلی، چه موفقیتی نصیب دولت و چه سودی نصیب کاربران خواهد شد.
       
   
   
            شبنم کهن‌چی    
            هفته‌نامه بزرگراه فناوری ( www.itnewsway.ir )    

نفوذ فناوری به زندگی مدرن    
    تصور اینکه روبه روی رایانه خود نشسته و با اتصال به شبکه اینترنت به نامزد مورد نظر رای دهید، در دنیای امروز زیاد دور از ذهن نیست اما اینکه چه زمانی می‌توان به این رویای شیرین و بسیار نزدیک رسید، بستگی به برنامه‌ریزی‌ها برای به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و ایجاد زیرساخت‌های مناسب توسط مسوولان دارد.    

تصور اینکه روبه روی رایانه خود نشسته و با اتصال به شبکه اینترنت به نامزد مورد نظر رای دهید، در دنیای امروز زیاد دور از ذهن نیست اما اینکه چه زمانی می‌توان به این رویای شیرین و بسیار نزدیک رسید، بستگی به برنامه‌ریزی‌ها برای به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و ایجاد زیرساخت‌های مناسب توسط مسوولان دارد.
واقعا چه زمانی از‌ترددها،‌ترافیک، آلودگی صوتی و هوا و شلوغی خیابان‌ها می‌توان راحت شد ؟ روشن است که پاسخ به این پرسش ساده نیست چرا که نمی‌توان زمان خاصی را تعیین کرد و بدیهی است رسیدن به هر هدفی تنها و تنها نیاز به تلاش دارد و بس.
در سال‌های اخیر، پیشرفت تکنولوژی و الکترونیکی شدن مراکز و سازمان‌های دولتی و خصوصی، رشد قابل توجهی داشته است. سیستم‌های الکترونیکی مانند«دولت الکترونیکی»،«تجارت الکترونیکی»،«شهر الکترونیکی»و اخیرا رای‌گیری الکترونیکی روز به روز در حال نفوذ به لایه‌های درونی زندگی روزمره مردم هستند و در عین حال تجربه نشان داده که الکترونیکی کردن قسمتی از امور یک سازمان، رشد کیفی مناسبی در روند کاری آن سازمان داشته است.
رای‌گیری الکترونیک یا e-voting یکی از روش‌های رو به رشد و در حال گسترش در برخی از کشورهاست، این نوع رای‌گیری یکی از روش‌های متنوع جمع‌آوری آرای عمومی‌است که به صورت الکترونیک انجام می‌شود که شامل شیوه‌های گوناگون نظیر رای‌گیری از طریق«کیوسک‌های مخابراتی»،«اینترنت»،«تلفن» و غیره است. بسیاری از کشورها سعی کرده‌اند در سطوح مختلف از سیستم‌های رای‌گیری الکترونیک استفاده کنند، شاید بارزترین آنها آمریکا باشد که هم در انتخابات اخیر این کشور و هم در انتخابات سال ۲۰۰۰، این سیستم‌ها را بکار برد همچنین در سال ۲۰۰۲بود که قانون کمک به رای دادن آمریکایی‌ها به تصویب رسید و به کارگیری وسایل رای‌گیری الکترونیک در تمام ایالت‌های این کشور اجباری شد.
کشورهای برزیل و هند نیز به این سیستم‌ها روی آورده‌اند ولی در نهایت و در آینده‌ای نزدیک به نظر می‌رسد که اکثر کشورها، در گوشه‌ای از ذهن‌شان به این موضوع فکر کنند و آن را به اجرا درآورند.
اما مهم‌ترین هدف الکترونیکی کردن امور چیست‌؟ و چرا باید کشورها به آن روی آورند‌؟ می‌توان به مواردی نظیر صرفه‌جویی در وقت مردم و همچنین کاهش هزینه‌های اجرایی سازمان‌های دولتی اشاره کرد که سیستم رای‌گیری الکترونیکی به عنوان زیرمجموعه دولت الکترونیکی، چنین هدفی را دنبال می‌کند.
روش‌های اتخاذ رای به صورت سنتی علاوه بر مزایای خاص خود، دارای معایب زیادی است که صرف وقت زیاد برای شمارش آرا، هزینه‌های کلان تشکیل ایستگاه‌های رای‌گیری و استخدام افراد از جمله این معایب هستند.
اما رای‌گیری الکترونیکی نیز دارای مشکلات خاصی است که بسیار مهم و جدی است، شاید مهم‌ترین مساله، امنیت جمع‌آوری، حفظ، انتقال و شمارش داده‌هاست که همچنان جزو چالش‌های آن به شمار می‌رود و نکته مهم دیگر، هزینه‌های راه‌اندازی، تجهیزات، آموزش و نظارت بر چنین سیستم عریض و طویلی است.
اکنون در کشور ما و همچنین بسیاری از کشورهای دیگر، امکانات فنی رای‌گیری الکترونیک به طور کامل وجود ندارد و طبیعی است که راه‌اندازی چنین خدماتی، نیازمند سیاست‌گذاری صحیح، در نظر گرفتن امکانات و از همه مهم‌تر ضرورت آن است. همه می‌دانیم که در انتخابات قبلی و پیش رو، در حوزه‌های ستادی و همین‌طور در تبلیغات و سیستم‌های«اس.ام.اس» جای پای استفاده از تکنولوژی الکترونیک و اینترنت دیده می‌شود اما باید دید چه زمانی انتخابات به معنای واقعی در کشور الکترونیکی خواهد شد.
علی‌اکبر جلالی، استاد فناوری اطلاعات دانشگاه علم و صنعت ایران در خصوص انتخابات الکترونیکی می‌گوید: با توجه به توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات بحث رای‌گیری الکترونیکی در دنیای توسعه یافته به موضوعی عادی تبدیل شده است.
وی می‌افزاید: در کشور ما نیز به تدریج زمینه‌های دسترسی عامه مردم به اینترنت و شبکه‌های محلی در حال فراهم شدن است و در نتیجه مردم ایران انتظار دارند که در آینده نزدیک، بتوانند از سیستم رای‌گیری الکترونیکی استفاده کنند.
به گفته وی هم اکنون در بسیاری از شهرهای دنیا حتی برای موضوعات کوچک به صورت روزانه از مردم رای گرفته می‌شود بنابراین انتظار می‌رود که در انتخابات آتی بتوان در کشور از سیستم‌های الکترونیکی در انتخابات استفاده کرد.
جلالی ادامه داد: تبلیغات مجازی این روزها به شدت جریان دارد و تقریبا تمام نامزدهای مطرح، سایتی را برای تبلیغ خود در نظر گرفته‌اند.
استاد علوم ‌ارتباطات دانشگاه تهران نیز در این خصوص می‌گوید: رای‌گیری و انتخابات الکترونیکی سبب کاهش هزینه‌ها می‌شود. سعیدرضا عاملی می‌افزاید: انتخابات الکترونیکی سبب آسایش مردم، کاهش سوء‌استفاده، سرعت و بسیاری موارد دیگر است. وی در خصوص اینکه چگونه می‌توان برگزاری انتخابات الکترونیکی را محقق کرد، اظهار داشت: باید در کشور امکانات فنی، شهر مجازی و دولت الکترونیک ایجاد شود زیرا بدون این عوامل انتخابات به صورت الکترونیک امکان‌پذیر نیست، بنابراین تا رسیدن به این مقوله راه بسیاری در پیش است. وی که رییس موسسه مطالعات آمریکا و اروپای دانشگاه تهران است، تصریح کرد: جامعه‌ای می‌تواند امور خود را به صورت الکترونیکی انجام دهد که دسترسی به اینترنت با سرعت بالا برای عموم فراهم شود و همچنین توزیع کافیه نت‌ها در سطح شهر مناسب باشد. عاملی با اشاره به اینکه یکی دیگر از الزامات برای الکترونیکی شدن امور در کشور، فرهنگ‌سازی است، اظهار داشت: اکنون کاربران اینترنتی در کشور حدود هفت میلیون نفر هستند که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵رشد ۲۹۰۰درصدی داشته و بالاترین رشد خاورمیانه بوده است.
به عقیده وی، با این حال این تعداد کاربر تعداد بسیار کمی‌از جمعیت کشور را شامل می‌شود که برای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات کافی نیست. عضو گروه ارتباطات دانشگاه تهران گفت: زمانی می‌توان از انتخابات الکترونیکی صحبت کرد که تعداد کاربران اینترنتی بیش از این باشد. عاملی افزود: اکنون در جوامعی رای‌گیری به صورت الکترونیکی برگزار می‌شود که کاربران اینترنتی، ۶۹ درصد جمعیت آنها را شامل می‌شود. این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه باید جامعه تک فضایی (واقعی) به جامعه دو فضایی (واقعی و مجازی) تبدیل شود، ادامه می‌دهد: شهروندان را می‌توان به تدریج با مقوله الکترونیکی شدن امور، آشنا کرد.
وی می‌گوید: برای شروع ابتدا باید انتخابات تلویزیونی را انجام داد به عنوان مثال نظر شهروندان را در مورد اتفاقاتی که در شهر رخ می‌دهد پرسید تا از طریق تلفن پاسخ خود را با گرفتن یک شماره و فشردن عددی که به معنای بلی یا خیر است، ارایه دهند.
عاملی اضافه می‌کند: مثلا با الزامی‌بودن ارایه کد ملی می‌توان انتخابات صحیح و قابل اعتمادی را به صورت الکترونیکی برگزار کرد.
       
   
   
            روزنامه فناوران ( www.itmen.ir )